ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΚΑΣΤΑΝΙΔΗ ΣΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ: «ΚΥΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΕΘΝΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΠΟΙΝΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ»

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ: Στη συνέχεια της παρατήρησής σας, κύριε Πρόεδρε, θα έδινα τη συμβουλή, αν μου επιτρέπετε, σε όλους τους συναδέλφους, όταν αναφέρονται σε θέματα ηθικής, να σκέπτονται ότι η ηθική ανάγεται πάντοτε στο επίπεδο της ατομικής ευθύνης και συμπεριφοράς και δεν έχει σχέση ούτε με τις θητείες ούτε με τους χρόνους ούτε με τις συλλογικές αποφάσεις των πολιτικών οργανισμών στους οποίους ανήκουν.

Κύριε Υπουργέ, εσείς και  άλλοι συνάδελφοί σας εισηγηθήκατε στο παρελθόν νομοσχέδια που αφορούσαν θέματα διαφθοράς. Είχα την ευκαιρία και από τη θέση του Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου να ασκήσω τεκμηριωμένη κριτική, να εμφανίσω τις αδυναμίες των νομοθετικών σας ρυθμίσεων, αλλά το αποτέλεσμα ήταν να επιμένει η Κυβέρνηση και συνήθως εκ των υστέρων να δικαιώνεται η κριτική μου, καθώς  με νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες της επιχειρούσε να καλυφθούν τα κενά, οι αντιφάσεις που προηγήθηκαν. Θα το κάνω και σήμερα χωρίς να έχω την ψευδαίσθηση ότι θα ακολουθήσετε το δρόμο της λογικής.

Πρώτη μου παρατήρηση. Από τότε που ίσχυσε ο Ποινικός μας Κώδικας μέχρι αυτήν την ώρα, υπάρχει μια σαφής αξιολόγηση της ποινικής συμπεριφοράς των φυσικών προσώπων, ανάλογα με το αξίωμα που κατέχουν, το δημόσιο λειτούργημά τους, όταν η αξιόποινη συμπεριφορά σχετίζεται με θέματα δωροδοκίας και δωροληψίας.

Στο ποινικό μας σύστημα μέχρι και αυτή τη στιγμή αξιολογείται ποιος τελεί το αδίκημα της δωροληψίας και τιμωρείται αναλόγως προς τη σημασία του έργου και της θέσης που κατέχει. Γι’ αυτό και ο Ποινικός μας Κώδικας περιελάμβανε διακεκριμένες μορφές της δωροληψίας.
Διαφορετικά, τιμωρείται μέχρι σήμερα ένας απλός υπάλληλος από ένα μέλος του νομαρχιακού ή δημοτικού συμβουλίου, διαφορετικά τιμωρείται ο Βουλευτής όταν υποπίπτει στο αδίκημα της δωροληψίας, διαφορετικά τιμωρείται ο δικαστής. Και ήταν σοφή αυτή η διάκριση, διότι η ηθική απαξία που περιλαμβάνεται στις πράξεις καθενός προσώπου ξεχωριστά είναι διαφορετική.

Σήμερα, ενοποιείτε τη ρύθμιση για όλα τα αξιώματα και όλες τις θέσεις. Με άλλα λόγια, ο υπάλληλος του υποθηκοφυλακείου που θα πάρει μη οφειλόμενο δώρο ή αντάλλαγμα 1000 ευρώ για να κάνει μία πράξη στο υποθηκοφυλακείο και να βοηθήσει κάποιον φίλο του, θα τιμωρηθεί το ίδιο ακριβώς με τον δικαστή που γίνεται δωρολήπτης 50.000 ευρώ προκειμένου να εκδώσει συγκεκριμένη δικαστική απόφαση. Αισθάνεστε καλά; Εγώ, δεν αισθάνομαι καλά, διότι πλημμέλημα, σύμφωνα με την ενιαία ρύθμιση που προτείνετε, το ένα, πλημμέλημα και το άλλο. Εάν ένας απλός υπάλληλος, ένας κλητήρας, διευκολύνει κάποιον πολίτη στην είσοδό του στο Υπουργείο και στη διεκπεραίωση μιας υπόθεσης και εισπράξει 2000 ευρώ, ως δεν θα όφειλε να το πράξει, διαπράττει πλημμέλημα, αλλά ο Βουλευτής ο οποίος για να ψηφίσει με ορισμένο τρόπο θα πάρει δώρο μη οφειλόμενο 60.000 ευρώ, θα τιμωρηθεί το ίδιο. Αισθάνεστε καλά;
Είναι προφανές, λοιπόν, κύριε Υπουργέ, ότι η ενιαία ρύθμιση, ο ενιαίος κανόνας που εισηγείστε μέχρι 73.000 ευρώ πλημμέλημα για κάθε φυσικό πρόσωπο, όποιο κι αν είναι το αξίωμα και το λειτούργημά του και από 73.000 ευρώ και πάνω κακούργημα κατά τον ίδιο τρόπο για όλους ανεξαιρέτως, είναι μία ενιαία ρύθμιση χωρίς βάση, χωρίς ποινικό βάθος, χωρίς να σέβεται τον ποινικό πολιτισμό που διαμορφώθηκε με την εισαγωγή του Ποινικού μας Κώδικα μέχρι σήμερα. Κάνετε λάθος. Κι αυτό το λάθος θα το διαπιστώσετε πολύ σύντομα. Η Κυβέρνησή σας, προσθέτω, το 2005 μετέτρεψε τη δωροληψία δικαστών σε κακούργημα. Η δική σας Κυβέρνηση, επαναλαμβάνω, με δική της νομοθετική πρωτοβουλία το 2005 μετέτρεψε τη δωροληψία από δικαστή σε κακούργημα.

Τι συμβαίνει σήμερα και στα πλαίσια ενιαίου ποινικού κανόνα ο δικαστής τιμωρείται όπως όλοι οι άλλοι; Υπάρχει κάτι που πρέπει να ξέρουμε; Μπορεί να συνδέεται με πρόσωπο ή πρόσωπα –δεν θέλω να το πιστέψω- που διώκονται από το περίφημο παραδικαστικό κύκλωμα; Μήπως πρέπει να αναζητήσουμε και τέτοιες εκδοχές; Ελπίζω να μας διαβεβαιώσετε πως όχι.
Θα έλεγα επίσης σε εσάς και στους συμβούλους σας να σκεφτείτε την εξής παράλειψη. Το άρθρο 165 του Ποινικού Κώδικα ανήκει στην ίδια κατηγορία ρυθμίσεων. Αφορά, δηλαδή κύριε Υπουργέ, την άσκηση επιρροής στον εκλογέα.

Μπορείτε να μου πείτε, γιατί, όταν πληρώνεται συγκεκριμένο ποσό από υποψήφιο Βουλευτή σε εκλογέα, δεν κάνετε την ίδια διάκριση μεταξύ πλημμελήματος και κακουργήματος;
Το άρθρο 165 τυχαίως το ξεχνάτε; Ξέρετε ότι σήμερα, με βάση το 165 του Ποινικού Κώδικα, ένας υποψήφιος Βουλευτής που θα πληρώσει εκλογέα…
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το προειδοποιητικό κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)

Σύμφωνα λοιπόν με το 165 του Ποινικού μας Κώδικα, όπως ισχύει σήμερα, αν ένας υποψήφιος Βουλευτής δωροδοκήσει έναν εκλογέα για να μην ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα ή για να το ασκήσει με συγκεκριμένο τρόπο, διαπράττει πλημμέλημα. Ο εκλογέας ο οποίος αποδέχεται το δώρο για να ασκήσει με συγκεκριμένο τρόπο το εκλογικό του δικαίωμα ή να μην το ασκήσει, τιμωρείται με πλημμέλημα. Γιατί δεν εντάσσετε και το 165 στον ενιαίο νομικό σας κανόνα; Θα ήθελα μια απάντηση.

Επόμενη παρατήρηση. Στον Ν. 3560, που εισηγηθήκατε εσείς το 2007, υπάρχει ένα πρόβλημα με τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, με το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Ν. 3560, όταν νομιμοποιούνται παράνομα έσοδα, τα οποία προέρχονται από δωροδοκία απλού υπαλλήλου ή αλλοδαπού υπαλλήλου ή μετέχοντος σ’ ένα διεθνές σώμα συνέλευσης, η πράξη τιμωρείται. Αυτός ο οποίος θα επιχειρήσει να νομιμοποιήσει παράνομα έσοδα από δωροδοκία Βουλευτή ή δικαστή, δεν τιμωρείται. Το έχετε προσέξει αυτό το πράγμα;
Είναι παράλειψη γενετική του νόμου που εισηγηθήκατε, του Ν. 3560. Το είχα επισημάνει και τότε. Επαναλαμβάνω για να το κατανοήσετε. Αυτός που θα νομιμοποιήσει παράνομα έσοδα μέχρι 15.000 ευρώ, ξέπλυμα δηλαδή βρώμικου χρήματος, όταν αυτό προέρχεται από δωροδοκία ενός υπαλλήλου, έλληνα ή ξένου ή ενός ανθρώπου που συμμετέχει σε ένα διεθνές σώμα, τιμωρείται.
Αυτός που θα νομιμοποιήσει έσοδα, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος από τη δωροδοκία Βουλευτή, μέλους νομαρχιακής συνέλευσης ή δικαστή, αυτός δεν τιμωρείται. Γιατί άραγε το επιτρέπετε αυτό; Επειδή πιστεύετε ότι τα τελευταία πρόσωπα έχουν το τεκμήριο της αθωότητας ή της ηθικής; Για να το πω με ένα πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, αν κάποιος επιχειρήσει εξαιτίας δικαστικής απόφασης, μετά από δωροδοκία, να νομιμοποιήσει έσοδα, αυτός δεν τιμωρείται, κύριοι συνάδελφοι.

Θέλω τώρα να κάνω μια τρίτη παρατήρηση, την οποία σας παρακαλώ να πάρετε σοβαρά υπόψη σας. Μιλώ για την προσφορά σε άσκηση επιρροής. Άλλο πρόβλημα του Ν. 3560, του νόμου που εισηγηθήκατε εσείς. Αυτός που θα απαιτήσει στον ιδιωτικό τομέα αντάλλαγμα για να επηρεάσει την απόφαση του επιχειρηματία, ο μεσάζων δηλαδή, τιμωρείται. Αυτός ο οποίος θα προσφερθεί να δώσει αντάλλαγμα, προκειμένου να μεσολαβήσει δεύτερο, ενδιάθετο πρόσωπο για την άσκηση επιρροής στον επιχειρηματία, τιμωρείται.
Στο δημόσιο τομέα, όμως, όταν κάποιος θα απαιτήσει αντάλλαγμα, κινείται στα όρια της απόπειρας και αυτός που θα προσφέρει αντάλλαγμα στον μεσολαβητή για να επηρεάσει ας πούμε έναν δικαστικό λειτουργό, δεν τιμωρείται καθόλου.

Να σας δώσω πάλι ένα παράδειγμα, κύριε Υπουργέ. Εάν κάποιος πολίτης απαιτήσει με προσφορά δώρων από τη σύζυγο ενός δικαστή να επέμβει στον σύζυγό της δικαστή για να εκδοθεί συγκεκριμένη απόφαση, αυτός ο πολίτης δεν τιμωρείται. Εάν η σύζυγος δικαστή αξιώσει αντάλλαγμα για να επηρεάσει τον άνδρα της για να εκδώσει συγκεκριμένη δικαστική απόφαση, αυτό είναι απόπειρα. Εάν, όμως, ένας ιδιώτης ζητήσει από άλλο πρόσωπο να μεσολαβήσει, να ασκήσει επιρροή για να εκδοθεί συγκεκριμένη απόφαση στον ιδιωτικό τομέα, αυτός τιμωρείται. Είναι ολοκληρωμένο έγκλημα.
Είναι δυνατόν να ανεχόμαστε τέτοιες διαφορές; Έχει ασχοληθεί κάποιος σοβαρά σε νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης με αυτά τα θέματα; Ή απλώς περνούν τα προβλήματα κάτω από το βλέμμα μας;

Τέλος, κύριε Πρόεδρε και σας ευχαριστώ για την ανοχή σας, μετατρέπεται η δωροληψία μέχρι 73 χιλιάδες ευρώ σε πλημμέλημα. Οι ειδικές ανακριτικές πράξεις στο ποινικό μας σύστημα, είναι βαριές δικονομικές μέθοδοι και αφορούν κακουργήματα. Ήδη οι ειδικές ανακριτικές πράξεις κατακρίθηκαν καθώς αυξάνονταν ο αριθμός των βασικών εγκλημάτων για τα οποία μπορούσαν να εφαρμοστούν οι ειδικές ανακριτικές πράξεις. Επικρίθηκαν για τα κακουργήματα. Τώρα μετατρέπετε τη δωροληψία, τη δωροδοκία σε πλημμέλημα μέχρι 73 χιλιάδες ευρώ και επιβάλλετε τις ειδικές ανακριτικές πράξεις σε πλημμελήματα. Οι ειδικές ανακριτικές πράξεις εφαρμόζονται πλέον σε πλημμελήματα, ενώ αυτό δεν ίσχυε μέχρι τώρα.

Επίσης κύριε Υπουργέ, τις ειδικές ανακριτικές πράξεις τις επιτρέπετε στον ιδιωτικό τομέα, αλλά για συγκεκριμένες κατηγορίες δημοσίων λειτουργών για τα ίδια αδικήματα δεν τις προβλέπετε στο δημόσιο τομέα.

Σας τα είπα, σας τα εξέθεσα. Δεν γνωρίζω ποιος συλλογικός νους θα τα απαντήσει. Ελπίζω να απαντήσετε. Θα σας τα ξαναθυμίσω την επόμενη φορά.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.)

Advertisements