Ομιλία Χάρη Καστανίδη στην 7η Σύνοδο Κεντρικής Επιτροπής Παρασκευή 16 Μαρτίου 2001

Συντρόφισσες και σύντροφοι σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη πολιτική περίοδο και κρίσιμη για το Κίνημά μας, αισθάνομαι στην αρχή την ανάγκη να σας δηλώσω, ότι θα στηρίξω μέχρι τέλους την πολιτική της διεύρυνσης και της ανανέωσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα συμφωνήσουμε τι ακριβώς εννοούμε.

Όσο λιγότερο, -αυτή είναι ιστορική παρατήρηση στο παρελθόν το ΠΑΣΟΚ χρησιμοποίησε την έννoια της ανανέωσης, τόσο περισσότερο στην πράξη αθόρυβα, λαϊκότροπα, με συγκεκριμένες διεργασίες, διευρύνονταν και στην κοινωνία, αλλά και στην πολιτική.

Όσο περισσότερο επικαλείται και έχει τη λεκτική μονομανία να περιστρέφεται γύρω από την ανανέωση και την διεύρυνση σημαίνει, ότι έχει την ανάγκη να το επικαλείται γιατί στην πράξη δεν συμβαίνει αυτό το οποίο επιθυμεί. Ότι δεν την καθιστούμε πραγματικότητα. Την οικοδομούμε μόνο στο επίπεδο ενός βολονταρισμού.

Τώρα τι είναι η ανανέωση; Δεν υπάρχει φαντάζομαι κανείς και καμία συντρόφισσα που να μην επιθυμεί κάτι που είναι ευλογο για κάθε οργανισμό είτε είναι πρόσωπο, είτε είναι συλλογικός οργανισμός, αλίμονο αν δεν συνέβαινε, αυτή θα ήταν μια παραφύση αταξία.

Το πρόβλημά μας είναι, ότι η συζήτηση για την ανανέωση και την διεύρυνση για να χρησιμοποιήσω τους δύο τίτλους του συνθήματος, έγινε με τρόπο που να δημιουργήσει καχυποψία και έναν ιδιότυπο διχασμό.

Γιατί συνέβη αυτό; Συνέβη διότι όταν ξεκινήσαμε αυτή την φιλολογία, συνοδεύσαμε την αναγκαιότητα της ανανέωσης με ορισμένους υπαινιγμούς ή και σαφείς τοποθετήσεις, οι οποίες ήταν εξαιρετικά επιζήμιες.

Σας θυμίζω, ότι δυο μήνες μετά την εκλογική μας νίκη στις 9 Απριλίου διοχετεύτηκε στον Τύπο η θεωρία περί αναδείξεως νέας ηγετικής ομάδας. Αυτή η θεωρία προκάλεσε την πρώτη αποστασιοποιήση του λεγόμενου ιστορικού ΠΑΣΟΚ, με αποτέλεσμα στις μεγάλες και κορυφαίες συγκρούσεις του Κόμμάτος μας, δείτε π.χ. τη σύγκρουση με την Εκκλησία, το ιστορικό ΠΑΣΟΚ να αποστασιοποιείται και αυτό που εμφανίζεται ως επερχόμενο ΠΑΣΟΚ, δηλαδή ο κ.Μπίστης, να το υπερασπίζεται.

Ακολούθησε η φιλολογία περί κουρασμένων και ακούραστων. Αυτή όλη η φιλολογία, ξέρετε πάρα πολύ καλά, ποιες επιπτώσεις είχε. Η συζήτηση για την αλλαγή των συμβόλων ή άλλες αρθρογραφίες με γνωστά πτηvά τα οποία έδωσαν αυτά που ήταν να δώσουν ή πήραν αυτά που ήταν να πάρουν, επιβάρυνε το κλίμα.

Όλα αυτά τροφοδότησαν την καχυποψία μέσα στο ΠΑΣΟΚ, ότι κάτι κρύβεται πίσω από αυτό, που κατά τα άλλα, είναι απολύτως εύλογο. Εάν επιχειρήσουμε το απολύτως σωστό αίτημα της ανανέωσης να το καταστήσουμε πράξη μέσα σε καθεστώς καχυποψίας, είναι σχεδόν βέβαιον ότι δεν πρόκειται να πετύχουμε τίποτα.

Άρα είναι απολύτως αναγκαίο να άρουμε αυτή την καχυποψία και την έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ μας. Θα έλεγα στον σύντροφο Πρόεδρο, ότι κανένας δεν μπορεί να τον εμποδίσει να προχωρήσει σε κινήσεις οι οποίες ωφελούν την ανανέωση, νομίζω ότι δεν χρειάζεται κανένας μας μία συζήτηση περί κουρασμένων και ακούραστων .

Όποιος είναι κουρασμένος και το καταλαβαίνει μπορεί να φύγει. Όποιος είναι κουρασμένος και δεν το καταλαβαίνει, μπορεί να του υποδειχθεί η έξοδος, από έναν άνθρωπο που πιστεύω, ότι σε πολλές στροφές της πολιτικής του διαδρομής έχει δείξει εξαιρετικό σθένος. Αλλά πάντως δεν βοηθάει αυτή η συζήτηση.

Η ανανέωση, κατά την άποψή μου, έχει συμβεί στους περισσότερους τομείς. Σας παρακαλώ πολύ συντρόφισσες και συντροφοι, δείτε τη σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Τα τελευταία 20 χρόνια αυτοί που απομένουν πια στην Κοινοβουλευτική Ομάδα και έχουν σχέση με το 1981 δεν ξεπερνούν τους 30 ανθρώπους. Η Δε ανανέωση που έχει επισυμβεί στο πολιτικό δυναμικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας μετά το 1996 είναι πολύ μεγάλη, από το ’93 και ύστερα θα έλεγα.

Άρα ένας μεγάλος αριθμός νέων πολιτικών άλλαξε τη σύνθεση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Σας παρακαλώ δείτε τη σύνθεση της Κεντρικής Επιτροπής. Σκεφτείτε σας παρακαλώ, πάρτε τις καταστάσεις της Κεντρικής Επιτροπής του 1990 και τις καταστάσεις της Κεντρικής Επιτροπής του 2000, κάντε μία σύγκριση των ονομάτων. Θα δείτε ότι αθόρυβα και μέσα από την μεταβολή κυρίως του 1996 επήλθαν σοβαρές μεταβολές στα πρόσωπα.

Θα αναζητήσετε τις καταστάσεις των μελών των Νομαρχιακών, των ενδιαμέσων οργάνων, θα δείτε και εκεί μια σημαντική ανανέωση, όχι την απόλυτη, αλλά μια σημαντική ανανέωση. Παρακαλώ παρακολουθείστε τους κρατικούς αξιωματούχους, εγώ έχω δει και κατά την άποψή μου πολύ σωστά έγινε, πάρα πολλούς ανθρώπους, μη ανήκοντες επισήμως στο ΠΑΣΟΚ, μετά τις εκλογές του 2000, αλλά και μετά το ’96 να καταλαμβάνουν θέσεις κρατικές.

Παρακαλώ πάρα πολύ δείτε τη σύνθεση της Κυβέρνησης. Το 52% της Κυβέρνησης της 9ης Απριλίου είναι άνθρωποι που χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά. Είδα με πολύ χαρά ανθρώπους της ευρύτερης Αριστεράς ή και άλλους, όπως είναι ο κ.Ευθυμιόπουλος, η κα Σπυράκη, η κα Λαϊου, ο κ.ΣταΘόπουλος, ο κ.Ευθυμίου, η κα Αποστολάκη μαζί με άλλους πιο παραδοσιακούς, αλλά πρώτη φορά χρησιμοποιούμενους, να γίνονται μέλη της Κυβέρνησης. Είναι περίπου το 52% σε σχέση με τις παλαιότερες Κυβερνήσεις.

Αναρωτιέμαι τι είναι αυτό που σε 10 μήνες καθιστά εκ νέου αναγκαίο να ανανεώσουμε μια Κυβέρνηση, που πριν 9 μήνες ανανεώθηκε κατά 52%; Και είμαι 100% βέβαιος ότι τις ίδιες σκέψεις κάνει και η ηγεσία.

Συνεπώς κάτι άλλο συμβαίνει. Υπάρχουν δύο χώροι προς ανανέωση. Ο ένας χώρος είναι η διαρκώς συρρικνούμενη, σε υψηλότατα όρια ηλικίας, βάση του ΠΑΣΟΚ. Στη διαδρομή χάσαμε πολλούς ανθρώπους, άλλες φορές αδίκως και άλλες φορές με οδυνηρό τρόπο. Η βάση του ΠΑΣΟΚ συρρικνούται και αριθμητικά, αλλά και ηλικιακά σε ανθρώπους κυρίως μεγάλης ηλικίας. Εκεί έχω την εντύπωση ότι όντως χρειαζόμαστε μια ανανέωση και θα ήταν καλό όσοι ενδιαφέρονται από τους κύκλους των δικτύων και της υπόλοιπης δημοκρατικής Αριστεράς να ενταχθούν στο ΠΑΣΟΚ, κυρίως να συνεισφέρουν εις την ανανέωση της βάσης.

Υπάρχει ασφαλώς και ένα άλλο θέμα που είναι η ανανέωση της ηγεσίας. Έχω την αίσθηση ότι τα πιο σταθερά πρόσωπα βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στην ηγεσία, μιλώ για το σύνολο της ηγετικής ομάδας. Άρα το αίτημα της ανανέωσης θα ήταν μάλλον επαρκές και αποφασιστικό για την ηγεσία. Είχα την ευκαιρία να πω, ότι η ανανέωση είναι ένα πολύ καλό πράγμα, αρκεί να εννοεί και αυτούς που την προτείνουν. Νομίζω, ότι αυτή θα ήταν μια πάρα πολύ καλή και γενναία συζήτηση.

Αρα τι είναι ακριβώς η ανανέωση και, αν μέσα από τα προηγούμενα που είπα προφανώς διαπιστούται ειτε κάποια αντίφαση, είτε κάποιο αδιέξοδο, τι πρέπει να γίνει; Η άποψή μου είναι ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι να αλλάξουμε τις πολιτικές μας, όπου χρειάζεται.

Έχει καμία σημασία αν εγώ που είμαι υπουργός 10 χρόνια και έχω εφαρμόσει μιαν αποτυχημένη πολιτική, έχει κάποια σημασία να κληθεί ο Γιώργος Θωμάς στη θέση μου για να εφαρμόσει την ίδια πολιτική που απέτυχε; Αυτή είναι η ανανέωση; Εάν είναι η ανανέωση της αποτυχίας, τότε ναι, είναι ανανέωση. Αλλά υποθέτω ότι κανένας δεν έχει στο μυαλό του την ανανέωση της αποτυχίας.

Ας αλλάξουμε, λοιπόν, πολιτικές, αφού πρώτα τις συμφωνήσουμε. Εγώ θα ξεκινήσω από τα πιο πεζά. Τι είναι αυτή η διατηρησιμότητα της πορείας μας μέσα στην ΟΝΕ; 8 μήνες μετά την ένταξη στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση η Τράπεζα της Ελλάδος φωνάζει, ότι ήδη η πρώτη συνέπεια της εν επαρκεία ή εν ανεπαρκεία οικονομικής μας πολιτικής, είναι ότι έχουμε 1 δισεκατομμύριο ΕΥΡΩ στο ισοζύγιο πληρωμών έλλειμμα.

Οι επιλογές μας θα είναι επιλογές που θα συντάσσονται μόνο με τις ντιρεκτίβες του κ.Ντουϊζεμπεργκ; Υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα της Ιρλανδίας, η Ιρλανδία έχει εκπληκτικά οικονομικά μεγέθη, αλλά είναι έξω από τις κλασικές συνταγές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και εγκαλείται η Ιρλανδία, παρά τις εκπληκτικές της επιτυχίες, να ευθυγραμμιστεί με αυτά τα οποία ζητάει ο κ.Ντουϊζεμπεργκ. Θα κάνουμε κι εμείς έτσι; Να το συμφωνήσουμε όμως.

Θα ακολουθήσοuμε το παράδειγμα των Πορτογάλων της δεκαετίας του ’80, όπου η βασική τους επένδυση ήταν η παιδεία και ο πολιτισμός; Είναι η παιδεία του 126 και 127 του Μάαστριχτ, δηλαδή η παιδεία κυρίως επαγγελματικής κατάρτισης και των τεχνικών προσανατολισμών, διότι αυτό ακούω να εκφωνείται από επίσημα χείλη που αισθάνομαι ότι δεν έχουν αντιληφθεί τίποτα για την παιδεία ή θα είναι η επαναφορά του ολικού δόγματος, ότι η παιδεία πρέπει να στηρίζεται κυρίως σε ανθρωπιστικές σπουδές;

Ξέρετε αυτό δεν είναι απλά ένα ζήτημα παιδαγωγικής τάξης, είναι μείζονος φιλοσοφικής σημασίας και κατευθύνσεων για τις επενδύσεις μιας χώρας. Εάν μιλούμε για την ανάπτυξη, μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη στην Ελλάδα χωρίς ισχυρούς κρατικούς μηχανισμούς; Υπάρχει ποτέ περίπτωση να διανοηθούμε σε μία χώρα του έχει ισχυρότατη παράδοση το κράτος, ότι μπορεί να πετύχουμε οποιοδήποτε οικονομικό, πολιτισμικό ή κοινωνικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα, χωρίς ισχυρούς κρατικούς μηχανισμούς;

Εγώ ξέρω ότι η Αριστερά στο σύνολό της, παραδοσιακή και ανανεωτική, το πρώτο ζήτημα που είχε πάντοτε στις φιλοσοφικές της αναζητήσεις ήταν το κράτος και η αλλαγή του. Πείτε μου σας παρακαλώ ποια συζήτηση τα τελευταία χρόνια αγγίζει την μεταβολή των κρατικών μηχανισμών; Θα συζητήσουμε για το κράτος, τις δυσλειτουργίες, τη διαφθορά του και πώς επιτυγχάνουμε έναν βασικό κόμβο γύρω από τον οποίον πλέκονται πολιτικές αποτελεσματικές;

Τα ερωτήματα αυτά υποθέτω, ότι έχουν απασχολήσει όλους, αλλά είναι τα πραγματικά ερωτήματα γύρω από τα οποία καλούμαστε να απαντήσουμε αν συμφωνούμε ή όχι. Γιατί πρέπει να απαντήσουμε σ’ αυτά τα ερωτήματα; Για ένα πολύ απλό λόγο.

Αισθάνομαι και το έχω πει και πρόσφατα και με ένα άρθρο μου την περασμένη Κυριακή, ότι αυτό που έχουμε ανάγκη αυτή την ώρα είναι μετά από μια ειλικρινή συζήτηση να καταλήξουμε, η ηγεσία, οι ηγετικοί παράγοντες να καταλήξουν σε μια ειλικρινή νέα προγραμματική συμφωνία για το πού θέλουμε να πάμε τη χώρα και με ποιά μέσα θα το πετύχουμε.

Ζητώ μια νέα προγραμματική συμφωνία, μου είναι απολύτως σαφές ότι δεν υπάρχει. Και όταν υπάρχει, είναι για τρέχοντα προβλήματα. Χρειαζόμαστε μια νέα προγραμματική συμφωνία.Τι σημαίνει προγραμματική συμφωνία; Μια ολόκληρη δεκαετία πορευτήκαμε με το σωστό αίτημα της ένταξης της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, ήταν το εθνικό και ιδεολογικό μας πρόταγμα.

Η επόμενη δεκαετία ποιόν μεγάλο εθνικό στόχο έχει, και ποιό είναι το πρόταγμά μας; Και γύρω από αυτό το μεγάλο πρόταγμα θα πλακούν και όλες οι υπόλοιπες πολιτικές. Χρειαζόμαστε μια ειλικρινή προγραμματική συμφωνία, στηριγμένη σε μια πολύ ειλικρινή συζήτηση μεταξύ μας και σε σχέσεις εμπιστοσύνης.

Κατά την άποψή μου, αυτή η προγραμματική συμφωνία θα πρέπει να στηρίζεται σε δύο θεμελιώδεις αρχές, ότι το ΠΑΣΟΚ είναι Κεντροαριστερό πολιτικά και Κέντρο κοινωνικά. Κεντροαριστερό πολιτικά σημαίνει, ότι εμπνέεται στην πρακτική του δράση και στην πολιτική του γραμμή από τις θεμελιώδεις αρχές της αριστεράς. Την αλληλεγγύη δηλαδή και τη δικαιοσύνη, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς επίσης και τις δυνατότητες ίσων ευκαιριών για όλους τους πολίτες.

Αυτές είναι οι θεμελιώδεις αρχές της Αριστερής διανόησης. Και κοινωνικά Κέντρο σημαίνει, ότι αντιλαμβάνεται τα συμφέροντα της κοινωνικής ολότητας, ότι ανασυνθέτει την κοινωνική πλειοψηφία και τη συνοχή της. Διότι η κοινωνική ολότητα δεν ταυτίζεται με μερικούς δεκάδες χιλιάδες κρατικούς αξιωματούχους, οικονομικά συμφέροντα και ελεγκτικούς μηχανισμούς της δημόσιας ζωής.

Αν δεν ανασυνθέσουμε την κοινωνική πλειοψηφία στη βάση των συμφερόντων της κοινωνικής ολότητας, τότε δεν θα είμαστε κοινωνικά Κέντρο και κινδυνεύουμε να μην είμαστε. Αρα το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι Κεντροαριστερό πολιτικά και Κέντρο κοινωνικά.

Συντρόφισσες και σύντροφοι κλείνω, λέγοντας το εξής. Αν δεν συμφωνήσουμε σε αυτό που προηγουμένως είπα, στις μεγάλες πολιτικές επιλογές, στην εθνική στοχοθεσία με μια ειλικρινή συμφωνία μεταξύ μας, θα είναι κρίμα, γιατί όλοι θα έχουν κρυφτεί πίσω από το «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ», το ευκαιριακό «ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ». Δεν κατάλαβα, μέχρι τώρα όλοι μαζί δεν ήμασταν; Καλό μαγαζί έχουμε, γωνιακό είναι, καλή παρέα είμαστε, το θέμα είναι όλοι μαζί για να πάμε προς τα πού και πώς;

Είναι ευθύνη όλων και ξεκινώ πρώτα από το Εκτελεστικό Γραφείο. Εάν κρυφτούν πίσω από το στρογγύλεμα του «όλοι μαζί» για να κατασιγαστούν οι εντάσεις προσκαίρως και μετά από 5 μέρες ή 5 βδομάδες έχουμε ξανά τον ίδιο κύκλο προβλημάτων, τότε θα έχουμε αποδείξει ότι έχουμε σοβαρή έλλειψη σοφίας και προνοητικότητας.

Νομίζω ότι στις δύσκολες στροφές της ιστορικής διαδρομής του ΠΑΣΟΚ δείξαμε τις περισσότερες φορές ότι είχαμε και σθένος, είχαμε και αποφασιστικότητα, καταλάβαμε πολλές φορές έστω και με δυσκολία τι έρχεται πίσω από τα χιλιόμετρα του αγέρα. Όταν συνήθως καταφέρναμε να μυρίζουμε τον άνεμο, καταφέρναμε να πάρουμε και πολύ γενναίες αποφάσεις.

Εάν, σύντροφοι του Εκτελεστικού Γραφείου, σύντροφε Πρόεδρε, αρκεστούμε σήμερα μόνο εις το στρογγυλό «όλοι μαζί» χωρίς να δούμε το τι προϋποθέτει το «όλοι μαζί», φοβούμαι ότι δεν θα υπάρξουν πολλές ευκαιρίες στο μέλλον.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: